پله‌های ویندر (پیچ یا پیچنده)

معمولا آنچه که تصور ما را از یک پله پیچ شکل می‌دهد، یک پله منحنی است. اما این تصور در آنسوی دنیا کمی متفاوت است. در آمریکا نوعی پله دکوراتیو معمول است که به آن پله ویندر (Winder Stairs) می‌گویند. ترجمه واژه به واژه آن می‌شود “پله پیچ” یا “پله پیچنده”. پله ویندر اصولا یک پله مستقیم است که جهت تغییر مسیر نه از پاگرد که از یک ویندر بهره می‌برد. ویندر پاگردی است که به پله تبدیل شده. تصویر زیر را ببینید.

در تصویر فوق پله در جهت ساعتگرد تغییر مسیر داده است. به مجموعه کف‌پله‌های دوم و سوم و چهارم ویندر می‌گویند.

مزایا و معایب ویندر

پله‌های ویندر دارای مزایا و معایبی هستند. مزیت اصلی و ارزشمند آنها استفاده بهینه از فضاست. مزیتی که اغلب به تنهایی بر همه معایبشان فایق می‌آید. اما چالش‌های این نوع پله چیستند؟

اولین آنها را در تصویر فوق می‌توان دید. باریک بودن بخش زیادی از عرض پله در ناحیه پیچش. به شکلی که در این ناحیه عرض مفید اغلب به کمتر از نصف عرض یک پله مستقیم می‌رسد. این امر استفاده از پله را دشوار می‌کند. خصوصا هنگام حمل بار.

دومین چالش هم در تصویر مشهود است. نرده این پله ها اغلب در ناحیه هندریل تغییر ارتفاع ناگهانی دارند. و این به علت شیب بسیار زیاد قسمت داخلی ویندر است. این موضع هم پله را نازیبا می‌کند. و هم استفاده از هندریل را مشکل می‌سازد.

چالش بعدی که شاید در تصویر کمتر به چشم آید چالش ساخت است. شکل بدنه اصلی پله در ناحیه چرخش از حالت مستقیم خود خارج می‌شود. در تصویر حرکت منحنی شکل قسمت فوقانی بدنه (شاسی) قابل تشخیص است. یافتن بهترین منحنی یک چالش طراحی است. این منحنی بایستی حداقل دو موضوع را تضمین کند. یکی آنقدر فضای بزرگی ایجاد کند که کف پله‌ها را در خود جای دهد. دوم اینکه باعث ایجاد حالت زاویه دار بر روی شاسی نگردد.

البته همانطور که گفته شد زیبایی و خاص بودن این نوع اجرا کاملا پوشش دهنده این چالشهاست.

پله گرد دکوراتیو با پیشانی یا بدون پیشانی؟

پیشانی پله گرد

به بهانه یکی از کارهایم تصمیم گرفتم که این مطلب را بنویسم. ترسیمی سه‌بعدی که به سفارش “سافلکو” برای یکی از مشتریانش انجام دادم. بارها برایم پیش آمده که بر سر یک دو راهی قرار گرفته‌ام. دوراهی میان قراردادن و یا ندادن پیشانی برای پله‌های دکوراتیو. کدامیک زیباتر است؟ با پیشانی و یا بدون پیشانی.

عموم کسانی که به دنبال سفارش یک پله دکوراتیو هستند، به عنوان یک پیش‌فرض بدیهی (حداقل از نظر خودشان) انتظار دارند فضای میان کف‌پله‌ها باز باشد (یا به اصطلاح نه چندان درست “اکسپوز” باشد). تا حدی که گاهی پله‌های دکوراتیو را پله‌های اکسپوز می‌نماند. شاید با خودشان فکر می‌کنند که بعد از این همه هزینه باید به حداکثر تفاوت ممکن با یک پله بنایی ساده دست پیدا کنند.

هرچند باز بودن فضای میان کف‌پله‌ها جذاب به نظر می‌رسد؛ اما همیشه زیبا نیست. درواقع به نظر برخی (از جمله خودم) بسته بودن این فضا، اغلب پله دکوراتیو را زیباتر هم می‌کند. تا جاییکه من پیگیر پروژه‌های بزرگ و فاخر پله دکوراتیو در سراسر دنیا بوده‌ام (خصوصا در شبکه اجتماعی لینکدین که محل مباحثه افراد حرفه‌ای است) بیشتر آنها دارای پیشانی پله هستند.

البته جغرافیا (و در واقع فرهنگ) بر این موضوع تاثیر دارد. مثلا در آمریکا بیشتر علاقه دارند که از پیشانی پله استفاده کنند اما در اروپا این علاقه کمتر است. در ایران هم همانطور که گفتم بیشتر به نداشتن پیشانی برای پله دکوراتیو تمایل نشان داده می‌شود و اغلب اوقات فقط دو دسته از افراد متقاضی استفاده از پیشانی برای پله‌های دکوراتیو هستند.

دسته اول مهندسین معمار و دفاتر معماری هستند که تفکری حرفه‌ای تر و عمیق تر نسبت به المانهای معماری و دکوراسیون داخلی از جمله پله دارند. آنها به مسایل مهمی مانند انتقال، انتشار و یا حتی انسداد نور در محیط، جداکردن و یا پیوند دادن فضاها، تناسب اشکال و هندسه آنها و غیره فکر می‌کنند. آنگاه تصمیم می‌گیرند که پله پیشانی داشته باشد یا خیر.

دسته دوم افرادی سنتی هستند که نگرانی‌های نابه‌جایی در زمینه حجب و حیا دارند و فکر می‌کنند که فضای باز بین پله‌ها می‌تواند این موضوع را به خطر اندازد. (خیلی جا ندارد که این موضوع را بسط دهم حتما خودتان متوجه شده‌اید)

نظر شما چیست؟